Kun je in het echt ook niet lezen? | 16-9-2026
Circus Alfabet in de Week van Lezen en Schrijven
Door: Esther Hulst
Vandaag speelden David en Thalia, aka meneer Zonneveld en Biby, Circus Alfabet in Ede, in het kader van de Week van Lezen en Schrijven. In een eerdere blog schreef ik al over het ontstaan van deze voorstelling. Deze keer blik ik terug op de speeldag. En op een cijfer dat ik maar niet uit mijn hoofd krijg.
Een week die eigenlijk niet nodig zou moeten zijn
Ergens vind ik het te gek voor woorden dat we in zo’n welvarend land als Nederland een Week van Lezen en Schrijven nodig hebben. Lezen en schrijven zijn basisvaardigheden die iedereen nodig heeft in het leven. Maar gezien het meest recente PISA-onderzoek is die aandacht keihard nodig.
39% van de 15-jarigen leest te slecht om goed mee te komen op school. 39%! Ik kan me niet goed voorstellen hoe het leven dan voor je moet zijn. Je mist zoveel als lezen niet vanzelf gaat. En het erge is dat laaggeletterdheid (want daar hebben we het over) vaak wordt doorgegeven van generatie op generatie. Als er nu geen actie wordt ondernomen, wordt het alleen maar erger.
Ik weet de oplossing ook niet. Maar laaggeletterdheid is, of wordt in ieder geval, een probleem van ons allemaal. Want 3 miljoen Nederlanders hebben nu al moeite met lezen en schrijven. Statistisch gezien zijn dit ook mensen met wie jij en ik te maken hebben. Ouders of opa’s en oma’s van leerlingen bijvoorbeeld.
Waarom dit thema me aan het hart gaat
Als klein meisje wilde ik actrice of schrijfster worden. Ik verslond boeken. En nee, niet iedereen hoeft een fervente boekenverslinder te worden. Maar verhalen kunnen het leven zo enorm verrijken. En lezen en schrijven als basisvaardigheid zou toch iedereen moeten beheersen? Wat als dit percentage nog verder stijgt? Krijgen we dan straks een generatie die haar bankzaken niet zelf kan regelen? Belastingen niet aangeeft? Aanmaningen niet betaalt omdat ze die niet begrijpt?
Om deze reden schrijf ik opnieuw over Circus Alfabet. Omdat het thema me aan het hart gaat.
Ademloos in Ede
Thalia en David speelden Circus Alfabet voor groep 3 en 4 en hun ouders/verzorgers van verschillende basisscholen in Ede. De leerlingen zaten ademloos te kijken naar het verhaal van Biby en meneer Zonneveld. Een verhaal over nét kunnen lezen aan de ene kant, en lezen en schrijven eigenlijk hebben opgegeven aan de andere kant. En vooral dat het nooit te laat is om te leren.
De voorstelling sluit altijd af met een meet & greet, waarbij de kinderen alles mogen vragen aan de acteurs. Dat levert zeker bij deze jonge kijkers ontwapenende vragen op. Zo kwam de vraag aan meneer Zonneveld: “Kun je in het echt ook niet lezen?”. De jonge kijker heeft dus door dat meneer Zonneveld niet kan lezen. En je hoort aan de vraag dat het publiek net begrijpt dat meneer Zonneveld een personage is, maar nog niet helemaal snapt hoe het zit.
Meneer Zonneveld vroeg daarop aan de kinderen: “Kunnen jullie allemaal lezen?”. Waarop luidkeels werd geantwoord: “JA!”. en: “Ik zit al in groep 4!”. Gelukkig is leren lezen voor deze kinderen vanzelfsprekend. Maar voor hun ouders of verzorgers is dat misschien een stuk minder het geval. Ik hoop dat we met deze voorstelling laaggeletterdheid weer iets bespreekbaarder hebben gemaakt. En vooral dat we leren lezen weer hebben gevierd.
Ook na deze week
De Week van Lezen en Schrijven is nu voorbij. Maar dit thema verdient ook naast deze week aandacht. Daarom een oproep: laten we het leren lezen vieren. En laten we de schaamte die bij laaggeletterdheid komt kijken zoveel mogelijk wegnemen. Want die schaamte helpt niemand om het alsnog te leren.
Dit kan met Circus Alfabet bij jou op school, in het theater of in de bieb. Wil je meer weten? Neem contact op of bekijk de voorstellingspagina van Circus Alfabet.
En ik ben benieuwd: hoe denk je dat de leesvaardigheid in het onderwijs verbeterd kan worden? Heb je ideeën? stuur vooral een mail!