Op de eerste rij - Cultuureducatie

Door: Esther Hulst

Dit jaar herdenken en vieren we 75 jaar Molukkers in Nederland. In maart 1951 kwamen mijn opa en oma aan in Rotterdam en begon hun leven in Nederland. Vijfenzeventig jaar later speel ik de voorstelling Stamppot & Papeda door het hele land.

Een voorstelling waarin Molukse gebruiken, familie, eten en ook de geschiedenis een grote rol spelen.

Waarom ik deze voorstelling maakte? Als kind had ik weinig Molukse rolmodellen. Er waren weinig verhalen die over mij en mijn familie gingen. Eigenlijk stond ik daar nooit zo bij stil. Ik leefde nu eenmaal hier en had het goed — tot ik Moana (in het Nederlands: Vaiana) zag en tot tranen toe geroerd was.

Ik keek hem samen met mijn dochter (kwart Moluks, kwart Fries en half Nederlands) — een echte mix, een campuran. Toen zei zij: “Hé, die oma lijkt op Oma Willy (mijn moeder), en Moana lijkt op jou! En een beetje op mij.” En ik voelde hetzelfde. Eindelijk een kinderfilm met personages die echt op mij en mijn familie lijken. Met een verhaal en geschiedenis die op de onze lijkt. Kortom: ik voelde me voor het eerst gerepresenteerd. Tot dat moment had ik nooit beseft hoe erg ik dat gemist had.

Met het maken van deze voorstelling deed zich de gelegenheid voor om het juist over de gedeelde historie te hebben. En dat heb ik gedaan. Ik wilde een voorstelling maken die voor alle kinderen leerzaam, grappig en spannend is — en waarin Molukse en Indische kinderen zich extra kunnen herkennen.

En waarom ik hem zo graag speel? Omdat mijn moeder meespeelt op het scherm. Elke voorstelling is er wel een moment waarop ik denk: dat is toch maar mooi gelukt. Kijk mij eens staan voor al deze kinderen, samen met mijn eigen moeder.

Ook omdat Sam en Philine misschien wel mijn lievelingspersonages zijn. Beste vrienden die elkaars zwakke plekken kennen, elkaar genadeloos plagen, maar het ook altijd weer goedmaken.

Maar bovenal: omdat het me raakt als kinderen in het publiek zich herkennen in Philine of de oma. Daarom speel ik deze voorstelling zo graag. Zodat kinderen in het publiek zichzelf kunnen herkennen in Philine, oma — en ook in Sam. En zodat ze zich gezien voelen. Want ik weet uit ervaring hoe belangrijk dat is.

De voorstelling sluit af met een meet & greet, waarin het publiek alles mag vragen wat ze willen. Elke keer weer zijn er kinderen die vertellen dat ze Moluks zijn, of dat hun opa of oma Indisch is. Ze vertellen dat ze zich herkennen in Philine. Maar ook kinderen met een migratieachtergrond herkennen zich in de personages. Ze herkennen de gastvrijheid, het op blote voeten lopen in huis, het vaak wassen — allemaal voorbeelden die in de voorstelling voorkomen.

Stamppot & Papeda is een multimediale voorstelling over je ergens thuis voelen, over verschillende culturen, en over hoe het er bij jou thuis aan toe gaat.

Na elke voorstelling zijn de reacties lovend. Zo zei meester Jasper van basisschool De Kwikstaart: “Eigenlijk zou iedereen deze voorstelling moeten zien.”

Na 75 jaar weten mensen nog steeds weinig over de gedeelde Moluks-Nederlandse geschiedenis. Stamppot & Papeda is allerminst een geschiedenisles, maar wél een aanleiding om het gesprek aan te gaan over deze gedeelde geschiedenis. De voorstelling, in combinatie met de lesbrief, biedt de mogelijkheid om je te verdiepen in de gezamenlijke geschiedenis van Nederland en andere landen, zoals Indonesië, Suriname en de Antillen. Ze maakt onderwerpen als culturele verschillen, gebruiken, rituelen en gewoontes op een toegankelijke en prettige manier bespreekbaar.

Daarom past Stamppot & Papeda zo goed bij dit herdenkingsjaar.

Heb jij Molukse (of Indische) kinderen in de klas? En wil je een voorstelling waarin zij zich herkennen? Of wil je aandacht besteden aan 75 jaar Molukkers in Nederland? Neem dan contact met ons op. Stuur een mail, bel 023 - 205 2482 of maak een belafspraak, dan bespreken we de mogelijkheden. We komen heel graag ook bij jullie op school of in het theater spelen.